Yala: Shule iliyogeuka ‘kisiwa’

Sehemu ya Shule ya msingi Yala ikiwa  imejaa maji.

Yala ni shule ya msingi iliyopo katika Kijiji cha Yala Kata ya Luhanga Wilaya ya Mbarali mkoani Mbeya na ipo umbali wa kilomita 40 kutoka Barabara Kuu ya Mbeya-Iringa, ili kufika shuleni hapo inakulazimu kutembea kwa mguu kutokana na magari na pikipiki kushindwa kufika.

Shule hiyo ina muda wa zaidi ya miaka 20 tangu kuanzishwa kwake, imezungukwa na mito minne ambayo imekuwa ikijaa maji kipindi cha masika na kusababisha kukatika kwa mawasiliano na ukosefu wa huduma mbalimbali ikiwa ni pamoja na elimu.

Kutokana na tatizo hilo la mito kujaa maji shule hiyo imekuwa ikigeuka kuwa kisiwa na kusababisha wanafunzi na walimu kushindwa kufika shuleni kwani mito hiyo haina madaraja ya kuwawezesha kupita na kufika shuleni hapo.

Wanafunzi wanaosoma katika shule hiyo wamekuwa wakitoka katika Vitongoji vya Mwashikamile, Ruaha, Waninyika, Mtakuja, Yala na Lusaka na wote hushindwa kuvuka mito hiyo na kufika shuleni huku walimu pia wakikumbwa na adha hiyo kutokana na shule hiyo kutokuwa na nyumba za kuishi Walimu.

Jairos Mpale ni Mwenyekiti wa serikali ndogo ya maendeleo ya Mwashikamile katika Kijiji cha Yala anasema kuwa tatizo hilo limekuwa kubwa zaidi kwa mwaka huu ukilinganisha na miaka mingine.Hii ni kutokana na mvua zinanyesha kwa wingi na wanafunzi wamekaa nyumbani muda mrefu bila kwenda shule.

“Watoto wetu wameshindwa kwenda shuleni hapo tangu shule zote zilipofunguliwa Januari, kutokana na mito kujaa maji na kuna mamba wengi na viboko hivyo ni vigumu kuvuka kwenda katika Shule ya Yala na watoto wetu wamekosa masomo na hatujui ni lini wataanza masomo,” anasema.

Naye Mtendaji wa kijiji cha Yala shule ilipo, Isaac Ngera anasema kuwa tatizo hilo huwa linajitokeza mara kwa mara katika msimu wa mvua na mito hiyo imekuwa ikijaa na kusababisha wananchi kushindwa kupata huduma mbalimbali za kijamii ikiwa ni pamoja elimu, afya na majisafi na salama.

Aliitaja mito iliyojaa maji kuwa ni Itambo na lwashimala na vitongoji vilivyopo ng`ambo ya mito hiyo ni Ruaha na Woninyika kwa upande wa Kusini kuna vitongoji vya Mtakuja na Lusaka ambavyo vipo ng`ambo ya Mto Itambo na yote imejaa maji hakuna mawasiliano na upande wa pili.

Mwalimu Mkuu wa shule hiyo Stephano Mlewa anasema kuwa kwa sasa hali ni mbaya katika shule hiyo kwani hakuna mwanafunzi anayefika shuleni hapo.

“Siyo kwa wanafunzi pekee hata kwa Walimu ni tatizo kubwa kwani wanaishi katika kitongoji ambacho kipo mbali na shule hiyo na inawalazimu wavuke mito miwili ambayo kwa sasa imejaa maji hivyo hakuna masomo,” anasema.

Anasema kuwa shule hiyo pia ina changamoto ya madarasa kwani ina jumla ya vyumba vya madarasa vinne pekee na wanafunzi wapo kuanzia darasa la kwanza hadi la saba hivyo husoma kwa kupokezana.

Ofisa Elimu Wilaya ya Mbarali, Henerico Batinoluho anasema kuwa shule ina wanafunzi zaidi ya 400 na kwamba mwaka huu shule ilifunguliwa Januari 6, lakini wamefanikiwa kuingia darasani katika kipindi cha wiki moja pekee.

WHO: uvumi wa maambukizi ya Ebola ukome

  

Shirika la Afya Duniani, WHO, limesema kuwa kuzuka kwa Homa ya Ebola Magharibi mwa Afrika ni mojawapo ya changamoto kubwa zaidi ambazo limewahi kukabiliana nayo.

Shirika hilo limesema kuwa italichukua hadi miezi minne kuthibiti ugonjwa huo. Wakati huohuo shirika la kutoa misaada ya matibabu ya bure, Medicins Sans Frontieres, limesema kuwa linaendelea kufanya mashauriano na viongozi wa kijamii katika Wilaya moja Kusini mwa Guinea, ambalo lilisimamisha shughuli zake baada ya vituo vyake kadhaa kushambuliwa na wakaazi wa eneo hilo.
Msemaji wa shirika hilo katika mji mkuu wa Guinea wa Conakry - Sam Taylor - amesema inaeleweka kwamba watu wana uoga mkubwa.
"Sio taharuki, kimsingi huu ni uoga. Na tunaelewa hilo. Ni ugonjwa wa kugovya na pia ni mpya nchini Guinea, na kuna uvumi unaosambaa na pia kuna habari za kuotosha zinazoenea; na tunachohitaji kuona kwa wingi sasa ni watu kwenda kwa jamii mbalimbali kueleza ugonjwa huu, jinsi unavyoenea, na jinsi usivyoenea," alisema Bwana Taylor.
Ugonjwa huo umewaua watu 111 katika nchi za Guinea na Liberia tangu uchipuke mwezi uliopita.

Mugabe asusia mkutano kuhusu CAR

Maelfu ya waisilamu wametoroka vita CAR na kukimbilia nchi jirani ya CAR

Viongozi wa Ulaya na Afrika wanatarajiwa kuanza kujadili mgogoro unaotokota katika Jamuhuri ya Afrika ya Kati, katika mkutano maalum unaofanyika kando na kongamano la viongozi wa Ulaya mjini Brussels.

Rais Robert Mugabe amesusia kongamano hilo baada ya Muungano wa Ulaya kukataa kumwondolea marufuku ya muda ya Visa mkewe Grace.

Bwana Mugabe aliungwa mkono na Rais wa Afrika Kusini Jacob Zuma, ambaye pia ameamua kuususia mkutano huo kama ishara ya kumuunga mkono Mugabe.
Zuma alisema kuwa muda umewadia wa Ulaya kukoma kuwaangalia waafrika kama sio watu.
Muungano wa Ulaya tayari umezindua kikosi cha jeshi lake nchini CAR, na kuelezea mipango yake kutuma wanajeshi 1,000 kuwasaidia wanajeshi wa Afrika na wale wa Ufaransa wanaoshika doria nchini humo.
Umoja wa Mataifa umeonya kuwa waisilamu 19,000 wanakabiliwa na tisho la kuuawa nchini humo.
Maswala ya Uchumi na Uhamiaji pia yatapewa kipaombele kwenye mkutano huo.
Viongozi 30 wanatarajiwa kuhudhuria kongamano lenyewe wakiwemo marais wa Afrika.
Katibu mkuu wa Umoja wa Mataifa Ban Ki-moon atahudhuria mkutano kuhusu CAR pamoja na viongozi wa Afrika na wale wa Muungano wa Ulaya.
Ameahidi kufAnya kila awezalo kuhakikisha anaimarisha juhudi za kukabiliana na migogoro ya kimataifa.

 

Zuma kujieleza kuhusu nyumba yake

 
Rais Jacob Zuma anatarajiwa kufika mbele ya kamati ya Bunge la A-Kusini kujieleza kuhusu kashfa ya kufuja pesa za umma zilizotumiwa kukarabati nyumba yake ya kifahari.

Ukarabati huo uligharimu dola million 23 na Bw Zuma ameamrishwa na mkaguzi au mlinzi wa mali ya umma nchini humo alipe baadhi ya pesa hizo .
Zuma alisema Jumatatu kuwa sio sawa kwake kutakiwa alipe sehemu ya pesa zilizotumiwa kwa ukarabati wa nyumba yake kwani sio yeye aliayeamuru ukarabati huo.
Alisema kuwa maafisa wa serikali ndio walioagiza ukarabati huo bila ya kumshauri.
Zuma alizungumza kwa mara ya kwanza Jumatatu tangu kashfa hiyo kujulikana akisema kuwa halipi chochote kwani hakuomba ukarabatai kufanywa.

Kweli Serikali itadhibiti ada kubwa vyuoni?

Kwa muda mrefu wananchi wa kada mbalimbali wamekuwa wakilalamika kuhusu karo kubwa zinatozwa shuleni na katika vyuo vya elimu ya juu.

Kuna shule hapa nchini ambazo ada yake kwa mwaka inazidi kiwango kinachotozwa katika baadhi ya vyuo vikuu.

Hata hivyo, tatizo linatajwa kuwa kubwa zaidi kwenye vyuo vikuu. Kwa mfumo ulivyo nchini wanafunzi wanapoomba nafasi vyuoni, wanaweza kupangiwa chuo chohote.

Hali hii imekuwa ikiwaathiri wanafunzi wanaotoka katika familia masikini, kwa sababu wanajikuta wamepangiwa chuo kinachotoza karo kwa kiwango kikubwa.

Vyuo ni tofauti na shule kwa sababu mzazi ndiye anayeamua wapi ampeleke mwanawe kulingana na uwezo wa fedha alionao.

Inawezekana hili linalotokea katika taasisi za elimu ya juu ndilo lililoisukuma Serikali kuanzisha kile ilichokiita kama mfumo mpya wa upangaji ada kwa vyuo vikuu.

Akizindua mfumo huo hivi karibuni, Waziri wa Elimu na Mafunzo ya Ufundi, Dk. Shukuru Kawambwa alisema utasaidia kudhibiti viwango vya ada vinavyotozwa kwa wanafunzi.

Alisema Serikali imeanzisha mfumo huo utakaoanza kutumika mwaka huu katika vyuo vyote, kwa lengo la kudhibiti ada kulingana na fani zinazotolewa.

Kwa mujibu wa Dk. Kawambwa, mfumo huu ambao baadaye utaendelea hadi shule za sekondari na msingi, umepatikana kupitia kikosi kazi cha wataalamu ambacho pamoja na majukumu mengine kilipewa kazi ya kutathmini gharama.

Dk. Kawambwa alisema moja ya faida ya utaratibu huo mpya ni kudhibiti taasisi zinazotoza ada kubwa kwa sababu za binafsi ikiwamo biashara.

Itakumbukwa pia kuwa, Aprili 2013 akifungua mkutano mkuu maalumu wa Chama cha Wamiliki na Mameneja wa Shule na Vyuo Visivyokuwa vya Serikali (Tamongsco) uliofanyika mkoani Mbeya, Rais Jakaya Kikwete alisema: “Elimu ni huduma muhimu na haki kwa mtoto kwa hiyo si vyema kugeuzwa kuwa biashara ya faida kubwa.’’

Pamoja na nia njema ya Serikali, nina shaka na utekelezaji wa mfumo huu. Kila ninapoutazama kwa jicho la ndani sioni zaidi ya ugumu katika kuutekeleza.

 

Sasa tuseme ajali za mabasi zimetosha ajali hizi basi

Pamoja na ubora huo, pia mafunzo ya madereva yaangaliwe upya ili kabla ya mtu kupewa leseni awe ameiva, leseni pia tunashauri zidhibitiwe.

Kwa mara nyingine, nchi yetu imepata janga jingine kubwa baada ya ajali mbili kutokea katika mikoa ya Pwani na Kilimanjaro mwishoni mwa wiki iliyopita na kusababisha vifo kwa watu zaidi ya 30.

Ajali ya kwanza ilitokea Hedaru wilayani Same, Kilimanjaro ambayo imesababisha vifo vya waombolezaji 12. Nyingine ni ile iliyotokea Rufiji mkoani Pwani ambayo imeua watu 22 na wengine kadhaa kujeruhiwa.

Tunachukua nafasi hii kipekee kuwapa pole majeruhi wa ajali hizi, tukiwaombea ili wapate nafuu haraka na kuendelea na majukumu yao.

Aidha, tunawapa pole waliofiwa na ndugu, jamaa na marafiki zao katika ajali hizi, hasa kipindi hiki kigumu cha majonzi. Hakuna shaka, ajali hizi ni mfululizo wa matukio ya kusikitisha yanayoendelea kutokea katika barabara nyingi nchini.

Ajali hizi hazitokani na uzembe wa madereva pekee, bali matumizi duni ya barabara zetu ikiwamo nyakati wa mvua za masika au hata kiangazi kutokana na vumbi. Tunashauri kila mtumiaji wa barabara awe makini, atimize wajibu wake ipasavyo.

Tukitumia mfano wa ajali za Same na Rufiji, jambo linalofanana ni magari yaliyohusika katika ajali hizo kugongwa na mengine kwa nyuma. Haya yametokea wakati kuna madai kuwa magari yamekuwa yakiachwa barabarani kwa muda mrefu yakiharibika bila kuondolewa.

Hii, tunasema inaweza kuwa sababu ya magari kugongana na kuuua abiria. Huu, bila shaka ni ushahidi wa jinsi ambavyo madereva, baadhi yao wasivyokuwa makini katika kuendesha vyombo vya moto. Tunashauri, wasimamizi wa uchunguzi wa magari, usalama wake wawe makini ili magari yanayoruhusiwa kuingia barabarani, kubeba abiria yawe kwenye ubora na viwango vinavyostahili.

Pamoja na ubora huo, pia mafunzo ya madereva yaangaliwe upya ili kabla ya mtu kupewa leseni awe ameiva, leseni pia tunashauri zidhibitiwe.

Ni wazi, kuruhusu magari yakiwamo malori madogo maarufu kama kirikuu kubeba abiria jioni au usiku ni mambo ambayo hayakubaliki na ni hatari. Hali hii inatokea katika maeneo mengi nchini ikiwamo Dar es Salaam, ambako askari wapo barabarani mchana kutwa.

Tunasema, udhaifu huu umekuwa sababu ya vifo, nasi kama jamii tunabaki kimya.

Tunashangazwa, kwa mfano, na ruhusa nyingine kwa magari madogo ya mizigo (pick-up), ya familia kama Toyota Noah na mengi yakiwa chakavu kuruhusiwa kubeba abiria.

Tunasema hivyo kwa muwa ndivyo ilivyotokea Same. Ni jambo linalosikitisha kwa kuachwa liendelee huku askari wa usalama barabarani wakishuhudia kana kwamba ni jambo la kawaida. Ruhusa hizi kwa malori madogo kubeba abiria ni jambo linalofanyika Dar es Salaam, mahali ambako kuna askari wengi wa usalama barabarani, lakini hakuna hatua zinazochukuliwa. Ukimya huu katika roho za watu ni wa nini?

 

Mvua zaleta maafa makubwa Dar, mikoani

Mkazi wa Kijiji cha Bulembo mkoani Kagera, Godena Joseph akitafakari baada ya shamba lake la migomba kuharibiwa na mvua iliyoambatana na upepo. Picha na Issa Ibrahim.  

ar/Pwani/Kagera. Mvua zilizonyesha maeneo mbalimbali nchini tangu wiki iliyopita, zimesababisha maafa, uharibifu wa mali, miundombinu na kuacha zaidi ya familia 150 bila makazi.

Uchunguzi uliofanywa na gazeti hili, umebaini kuwa athari za kifamilia zimeukumba zaidi Mkoa wa Kagera ambako familia zaidi ya 125 zinahitaji msaada baada ya nyumba zao kuezuliwa paa na mashamba ya migomba kuharibiwa.

Ingawa maeneo mengi ya nchi yameathirika, hali inaonekana ni ya kiwango cha juu zaidi katika mikoa ya Dar es Salaam, Bukoba, Lindi na Mtwara.

Jijini Dar es Salaam, maeneo kadhaa yamejaa maji na hata kusababisha watu kuyakimbia makazi yao kama vile Jangwani, Bonde la Mto Msimbazi na Mbweni ambako Serikali ilipima viwanja na kuvigawa kwa wananchi.

Mkoani Kagera, maeneo yaliyoathirika zaidi ni ya vijiji vya Bulembo, Kata ya Kamachumu wilayani Muleba.

Mbunge wa Muleba Kaskazini, Charles Mwijage alisema: “Hali siyo nzuri na timu ya watalaamu ipo eneo la tukio ili kufanya tathmini zaidi kuhusu kadhia hiyo.

“Watu wa Msalaba Mwekundu wanajaribu kurejesha paa upya katika baadhi ya nyumba zilizoezuliwa.”

Mkazi wa Kijiji cha Bulembo, Richard Kichabeba alisema familia zilizokumbwa na tatizo la nyumba zao kuezuliwa paa, zinaishi nje na mbaya zaidi nyumba zinazidi kuporomoka kutokana na mvua zinazoendelea kunyesha.

“Hakuna muhogo wala mgomba. Mawe na upepo vimevuruga kila kitu,” alisema mkazi huyo na kuongeza kuwa mbaya zaidi hata hizo paa zao hazijulikani zimeangukia wapi.

Mkuu wa Wilaya ya Bagamoyo, Ahmed Kipozi alisema kuwa uongozi wa wilaya hiyo umelazimika kuifunga kwa muda usiojulikana Barabara ya Msata – Bagamoyo baada ya maji kuifunika.

Kwa upande wake, Mkuu wa Wilaya ya Kibaha, Halima Kihemba alisema kuwa hivi sasa Kata mbili za Ruvu na Kwala hazifikiki baada ya madaraja kubomoka.

Alisema kuwa madaraja mawili ya Mto Ndwati na Msua yamefurika maji hali iliyosababisha mafuriko makubwa, hivyo aliwataka wakazi wa vijiji hivyo kuchukua tahadhari.